maandag 1 november 2010

Toneel: Tenzij je geluk hebt - O.T. Theater

tekst: Carol Shields, vertaling: Eve Hopkins, regie: Mirjam Koen, met: Yolande Bertsch, José Kuijpers, Matthias Maat, Harpert Michielsen, Marieke de Kleine, Ruta van Hoof en Milou Bonke, op video: Ria Eimers, Marlies Heuer, Tom Struyf, Romana Vrede, Bram van der Heijden

WAARDERING PERS: 4,4 / PUBLIEK: 4,9 / TOTAAL: 4,7

VANUIT DE CAPUCHON

door Reinier van Mourik

Joba Katadreuffe (de moeder uit Karakter van Bordewijk) had het wel geweten: "Je doet maar." Gaat kindlief naar een andere stad en stort hij zich in allerlei onbezonnen activiteiten? "Je doet maar." Ondertussen maakt zij zich zorgen, maar dat laat ze natuurlijk niet merken.
Dat waren de jaren dertig. Tenzij je geluk hebt speelt zich af in het hier en nu. Nora, een negentienjarige dochter maakt zich abrupt los van haar liefhebbende gezin om op een stoep te gaan zitten bedelen met een karton met ‘goedheid’ erop geschreven. Wat wil ze daarmee zeggen? Doet ze een beroep op de goedheid van passanten of collecteert ze voor goedheid? Haar ouders, schrijfster en arts, weten zich geen raad met de situatie en proberen van alles om met Nora contact te maken, haar gunstig te stemmen en terug te halen. Die pogingen mislukken jammerlijk: Nora (een sterke rol van Marieke de Kleine) laat zich niet vermurwen door zelfgebakken taarten, vrolijke dansjes of een stapel dekens. Met de koppigheid van een jongere bekommert zij zich om de hele wereld en wendt zich af van alle oppervlakkigheid. In het toneelbeeld is de onbewogen blik van Nora, nog net te zien vanuit een grote capuchon, een intrigerend punt waar alle aandacht naartoe getrokken wordt.
José Kuijpers is geweldig als moeder; relativerend en daadkrachtig. Juist door die schijnbare opgewektheid wordt het drama voelbaar, maar niet opgelegd. Er wordt heel wat afgegrinnikt door het publiek, maar als je naar hun leeftijd kijkt, zal het duidelijk zijn dat zij met meer dan gemiddelde belangstelling het stuk volgen. Iedereen met kinderen kan zich verplaatsen in de ouders van Nora.
Het verhaal speelt zich af in een vrijwel leeg decor, zo nu en dan onderbroken door commentaar van andere betrokkenen vanaf een projectiescherm. Die opnames voegen weinig toe aan een voorstelling die door humor en mededogen diepe indruk maakt.

===============
De illusie van het perfecte gezinnetje (Het Parool, Joukje Akveld, 7 december 2010):
"Met deze voorstelling voegt het Rotterdamse gezelschap een zuiver diamantje toe aan het toneelaanbod. José Kuijpers is geen actrice die zich in de kijker speelt met groots opgezette stukken. Wie echter het toneelcircuit in de kleine zalen volgt, komt haar regelmatig tegen en raakt onder de indruk van haar zorgvuldige spel, dat melancholie paart aan subtiele humor. (...) Bijna laconiek, zonder in de valkuil van valse sentimenten te vallen, maken de acteurs de machteloosheid van Nora's familie voelbaar. Zo stil makend mooi kan de alledaagsheid van verdriet dus zijn."

Breekbaar als glas (De Telegraaf, Marco Weijers, 4 november 2010):
"Toch wordt Tenzij je geluk hebt geen loodzwaar drama. In Rita’s observaties klinkt zelfs humor door zonder dat zij ook maar één moment lacherig doet over de situatie, een evenwicht dat José Kuijpers knap weet te bewaren. Daarnaast intrigeren naast Nora’s duistere beweegredenen ook de andere personages. Al krijgen we van hun levens slechts flarden mee, toch kun je in deze sober geënsceneerde voorstelling hun warme hartenklop voelen." (4 sterren)

Kwetsbaarheid bestaan zeldzaam lichtvoetig verbeeld (Trouw, Hanny Alkema, 3 november 2010):
"Zeldzaam zijn de voorstellingen die je een emotioneel en moreel ingewikkeld verhaal vooral tussen de regels door kunnen vertellen. O.T.Theater doet dat (...) op een bovendien adembenemend onsentimentele toon. Niks geen gezeur of gejank over hoe erg het allemaal is. Eerder een juist lichtvoetige alledaagsheid, die het publiek de ruimte geeft zich bewust te worden van de dunne scheidslijn tussen geluk en miserie."

de Volkskrant, Vincent Kouters, 1 november 2010:
"José Kuijpers is een baken van relativering. Als Rita vertelt ze haar verhaal, gelardeerd met droogkomische observaties en soms ingehouden emotie aan het publiek. Zo wordt wat een drakerige tragedie had kunnen worden subtiel en tragikomisch verteltheater. ‘Licht theater’ zou voor Tenzij je geluk hebt wellicht een goede benaming zijn geweest, als het niet op de een of andere manier een negatieve bijklank had." (4 sterren)

TE ZIEN - WEBSITE

0 reacties:

Een reactie plaatsen