WAARDERING PERS: 4,2 / PUBLIEK: 4,8 / TOTAAL: 4,5
WALSEND FILOSOFEREN OVER LIEFDE EN TIJDdoor Richard Stuivenberg
Eigenlijk is Der Rosenkavalier een heel filosofische opera. Het lijkt allemaal zo licht en luchtig, al dat klaterende notenwerk - alsof je middenin in een fontein staat met duizend stralen. Maar dan ineens trekt de Feldmarschallin (Johanni van Oostrum) je de diepte in. "Je hebt me oud gemaakt vandaag", zingt ze tegen haar kapper. De zwaarte overvalt haar, als winterkou die een kamer binnenstroomt wanneer plotseling het raam openwaait. Ineens staat de Tijd voor haar, in al zijn verschrikkelijke meedogenloosheid, de Tijd die zorgt dat alles voorbijgaat. Ze wordt oud. Haar jonge minnaar graaf Octavian (Karin Strobos) - nog maar 17 is hij - zal haar onherroepelijk verlaten, is het niet vandaag, dan wel morgen. Ze moet daar in de opera mee in het reine zien te komen.
Aan de andere kant - maar net zo filosofisch - is er de Schijn, de Poeha, de opgeblazen Blabla die ontmaskerd moet worden. Dat gebeurt met baron Ochs auf Lerchenau (André Eckert), een vreselijk vleselijk heerschap dat zijn oog heeft laten vallen op het jonge, rijke burgermeisje Sophie(Kim Savelsbergh). De Feldmarschallin stuurt Octavian als 'rozencavalier' naar het meisje, als boodschapper van de baron; zo ging dat blijkbaar in Weense adellijke kringen van die tijd. Ze weet heel goed wat ze doet: Octavian is jong, het meisje is jong en mooi; de Feldmarschallin weet dat ze haar minnaar zal verliezen.
En inderdaad: de jonge mensen zien elkaar en worden verliefd. Net zoals dat bij Shakespeare altijd gaat. Een omgekeerde Shakespeare, want toen waren het jongens die vrouwen speelden, nu is het een mezzosopraan die een jongen speelt - en die zich weer verkleedt als meisje waar de baron met zijn vette vingers graag aan wil zitten.
En zo is deze ogenschijnlijk zo dartele opera ook nog een studie naar mannelijkheid en vrouwelijkheid, en naar de Liefde. In het mooiste opera-einde ooit geschreven is er louter liefde die over en weer gaat. Zuivere liefde. De Feldmarschallin offert, uit liefde, háár liefde op voor de ontluikende liefde tussen Octavian en Sophie. Niets zal meer hetzelfde zijn, de Tijd is voorbijgegaan, en heeft alles voorgoed veranderd.
"Ik sta op de drempel van de hemel", zingt Sophie. Wij hebben de hemel betreden in deze wonderschone enscenering van Opera Zuid. Hulde voor en artistiek team dat de kracht van het grote kunstwerk dat Der Rosenkavalier is voor zichzelf laat spreken. En wat hebben ze een stel prachtige zangers gevonden...
===============
Opera Zuid laat jong talent schitteren (Trouw, Peter van der Lint, 23 november 2010):"Regisseur Nekovar doet geen moeite om weg te komen van het protserige Wenen waar het verhaal zich afspeelt – integendeel. Kostuums, pruiken en decor zijn ongegeneerd 'wienerisch', er zit geen greintje tegendraadsheid of modernisering in de enscenering. (...) Dat de scènes zo overtuigen ligt voor een groot deel aan de Octavian van mezzosopraan Karin Strobos. Hart, ziel en zaligheid ligt er in deze geweldige stem en persoonlijkheid. Er ligt een grote carrière in het verschiet voor Strobos. (...) Deze grote Strauss is een prachtige prestatie van het kleine Opera Zuid met in de kleinere rollen wederom veel Nederlands talent."
Een amusante 'Rosenkavalier' (De Telegraaf, Thiemo Wind, 23 november 2010):
"Wel is het jammer dat de regie op gedachten hinkt die zo ver uiteenlopen dat de eenheid in het geding komt. De humor wordt nogal plat geserveerd. Onder de komedie zit in deze opera een diepere laag, een verhaal van vergankelijkheid en verwelkende schoonheid. Deze melancholie blijft relatief onderbelicht, hoewel de slotbeelden zonder meer prachtig zijn. (...) Werkelijk subliem is Karin Strobos als Octavian. Ze zingt en acteert frank en vrij, met een ontwapenende directheid. (...) Het gezelschap presenteert een productie die weliswaar niet geheel geslaagd kan worden genoemd, maar genoeg te bieden heeft voor een onbekommerd avondje uit." (3,5 sterren)
Dirigent Spanjaard weet wat walsen is (NRC Handelsblad, Mischa Spel, 22 november 2010):
"Voor goede opera kun je ook buiten de Randstad terecht. Sinds Miranda van Kralingen artistiek leider is, verrast Opera Zuid regelmatig met producties die een veilige weg bewandelen, maar wel degelijke kwaliteit bieden. (...) Ed Spanjaard, die vorige maand al tekende voor een prachtige Walküre bij de Reisopera en zo opeens de keizer van de buitenrandstedelijke opera is geworden, voelt Strauss tot in de finesses aan. (...) Regisseur Anton Nekovar is een traditionalist zonder drang onder de oppervlakte te peuteren. Hij heeft zijn energie gestoken in de personenregie. Die is opvallend geslaagd, alleen in de slotakte is het karikaturale wat fors aangezet." (4 sterren)
Mooi evenwicht tussen platte humor en diepere emoties (de Volkskrant, Bela Luttmer, 22 november 2010):
"Tijdens de ouverture knarsten er nog roestige radertjes in de orkestbak. Begrijpelijk als je weet dat het orkest in het Maastrichtse Theater aan het Vrijthof speelt in een ruimte met de akoestiek van een goed gevulde garderobekast. Zie van daaruit maar eens een klank te maken die zich soepel omhoogslingert naar het podium. Toch kreeg Spanjaard dat uiteindelijk voor elkaar. (...) De rollen zijn van Ochs (Martin Blasius) tot de aanbiddelijke Sophie (Kim Savelsbergh) prima bezet maar de Zuid-Afrikaanse sopraan Johanni van Oostrum (Marschallin) en de mezzosopraan Karin Strobos (Octavian) steken nog boven dat hoge niveau uit. (...) Bij de regisseur geen diepgravende psychologische duiding maar een uitvoering die, bij alle drukte op het podium, vooral de muziek aan het woord laat." (4 sterren)
TE ZIEN - WEBSITE
(van 13 t/m 29 mei voert De Nederlandse Opera Der Rosenkavalier uit in het Muziektheater Amsterdam, met o.a. Anne Schwanewilms en Magdalena Kožená, o.l.v. Sir Simon Rattle)
0 reacties:
Een reactie plaatsen